Cấu trúc điều khiển trong Python: if, for, while

Cấu trúc điều khiển cho phép chương trình “ra quyết định” và “lặp lại công việc”. Đây là bước biến những dòng lệnh tuần tự thành logic thực sự.

Câu lệnh điều kiện: if / elif / else

diem = 8
if diem >= 8:
    print("Giỏi")
elif diem >= 6.5:
    print("Khá")
else:
    print("Trung bình")

Lưu ý: Python dùng thụt lề (indentation) để xác định khối lệnh, không dùng dấu ngoặc nhọn. Thụt lề sai là lỗi phổ biến nhất của người mới.

Vòng lặp for

# Lặp qua một danh sách
for ten in ["An", "Bình", "Chi"]:
    print(f"Xin chào {ten}")

# Lặp theo dãy số
for i in range(5):    # 0,1,2,3,4
    print(i)

Vòng lặp while

dem = 3
while dem > 0:
    print(dem)
    dem -= 1
print("Bắt đầu!")

Dùng while khi bạn không biết trước số lần lặp, mà lặp cho đến khi một điều kiện thay đổi.

break và continue

for i in range(10):
    if i == 5:
        break      # dừng hẳn vòng lặp
    if i % 2 == 0:
        continue   # bỏ qua, sang vòng tiếp theo
    print(i)       # in 1, 3

List comprehension — nét đẹp của Python

# Cách thông thường
binh_phuong = []
for i in range(5):
    binh_phuong.append(i * i)

# Cách "Pythonic" - gọn hơn
binh_phuong = [i * i for i in range(5)]  # [0, 1, 4, 9, 16]

List comprehension là một trong những tính năng khiến code Python vừa ngắn vừa dễ đọc. Bạn sẽ gặp nó ở khắp nơi.